درآمد اپلیکیشن های رایگان از کجاست؟

تا حالا شده یک اپلیکیشن را دانلود کنید، ثبت‌نام کنید و بدون پرداخت حتی یک تومان شروع به استفاده از آن کنید؟ شاید یک پیام‌رسان باشد، یک بازی یا ابزاری برای ویرایش عکس. همه‌چیز رایگان به نظر می‌رسد.

اما یک سؤال ساده وجود دارد: هزینه سرورها، برنامه‌نویس‌ها، پشتیبانی و توسعه این اپلیکیشن را چه کسی پرداخت می‌کند؟

واقعیت این است که «رایگان» بودن یک اپلیکیشن، به این معنی نیست که پشت آن پولی وجود ندارد. فقط ممکن است کسی که هزینه را پرداخت می‌کند، خود شما نباشید.

وقتی پول از تبلیغات می‌آید

یکی از ساده‌ترین مدل‌های درآمدی، تبلیغات است. احتمالاً بارها در یک اپلیکیشن با بنر تبلیغاتی، ویدئوی تبلیغاتی یا محتوای اسپانسری مواجه شده‌اید.

حتی در بعضی بازی‌ها، برای گرفتن یک جان اضافه یا دریافت جایزه، باید چند ثانیه یک تبلیغ ببینید.

در این مدل، چیزی که برای شرکت‌ها ارزش دارد فقط خود اپلیکیشن نیست؛ توجه کاربران است. تبلیغ‌دهندگان برای دیده شدن توسط مخاطبان مناسب پول پرداخت می‌کنند و اپلیکیشن از این طریق درآمد به دست می‌آورد.

پس ممکن است شما هیچ پولی پرداخت نکنید، اما حضور شما همچنان برای سرویس ارزش اقتصادی داشته باشد.

همه کاربران قرار نیست پول بدهند

مدل معروف دیگر Freemium است؛ یعنی ترکیبی از Free و Premium.

در این روش، امکانات اصلی اپلیکیشن رایگان هستند، اما قابلیت‌های پیشرفته هزینه دارند. مثلاً ممکن است یک سرویس فضای ذخیره‌سازی محدودی در اختیارتان بگذارد، اما برای فضای بیشتر باید اشتراک بخرید.

امکانات حرفه‌ای، قالب‌های بیشتر، ابزارهای پیشرفته یا حذف تبلیغات هم می‌توانند در نسخه پولی قرار بگیرند.

اینجا شرکت به دنبال این نیست که همه کاربران پول بدهند. کافی است تعداد زیادی از افراد وارد نسخه رایگان شوند و بخشی از آن‌ها برای امکانات بیشتر به مشتری تبدیل شوند.

به همین دلیل، کاربر رایگان لزوماً کاربر بی‌ارزش نیست.

اشتراک و خرید درون‌برنامه‌ای

بعضی اپلیکیشن‌ها از خرید درون‌برنامه‌ای درآمد دارند. کاربر ممکن است برای خرید یک آیتم در بازی، باز کردن یک قابلیت یا دسترسی به محتوای خاص هزینه پرداخت کند.

در مدل اشتراکی، کاربر مبلغی را به صورت ماهانه یا سالانه پرداخت می‌کند تا به امکانات Premium دسترسی داشته باشد.

برای شرکت‌ها، اشتراک جذاب است چون درآمد آن معمولاً قابل پیش‌بینی‌تر است. به همین دلیل، بسیاری از سرویس‌ها تلاش می‌کنند کاربران را به جای یک خرید کوتاه‌مدت، به مشترکانی بلندمدت تبدیل کنند.

پس اطلاعات کاربران چه می‌شود؟

اینجا معمولاً سؤال مهم‌تری مطرح می‌شود: اگر یک اپلیکیشن رایگان است، آیا اطلاعات کاربران منبع درآمد آن است؟

داده‌های کاربران می‌توانند ارزش زیادی داشته باشند. اطلاعاتی مثل نحوه استفاده از اپلیکیشن، علایق یا رفتار کاربران می‌تواند برای شخصی‌سازی تجربه، تحلیل عملکرد محصول، شناخت نیاز کاربران و نمایش تبلیغات مرتبط‌تر استفاده شود.

اما باید یک تفاوت مهم را در نظر گرفت:

جمع‌آوری داده با فروش مستقیم اطلاعات کاربران یکی نیست.

یک شرکت ممکن است داده‌ها را برای بهبود سرویس یا هدفمندتر کردن تبلیغات تحلیل کند، بدون اینکه اطلاعات شخصی کاربران را مستقیماً به فرد یا شرکت دیگری بفروشد.

پس هنگام استفاده از یک اپلیکیشن رایگان، بهتر است بدانیم چه داده‌هایی جمع‌آوری می‌شود و این داده‌ها چگونه استفاده می‌شوند.

مدل‌هایی که کمتر به چشم می‌آیند

همه مدل‌های درآمدی هم به‌سادگی قابل مشاهده نیستند.

بعضی اپلیکیشن‌ها از کمیسیون درآمد دارند؛ یعنی وقتی کاربر از طریق آن‌ها خریدی انجام می‌دهد، درصدی از مبلغ به پلتفرم می‌رسد.

بعضی سرویس‌ها هم از هر تراکنش کارمزد دریافت می‌کنند.

مدل B2B هم جالب است. ممکن است استفاده عمومی از یک سرویس رایگان باشد، اما شرکت‌ها و سازمان‌ها برای امکانات حرفه‌ای، خدمات اختصاصی یا زیرساخت آن هزینه پرداخت کنند.

در نتیجه، ممکن است محصول برای شما رایگان باشد، اما در بخش دیگری از زنجیره درآمد قابل توجهی ایجاد کند.

پس «رایگان» واقعاً یعنی چه؟

وقتی روی گزینه Download یک اپلیکیشن رایگان می‌زنیم، فقط قیمت ورود به آن را می‌بینیم؛ نه مدل اقتصادی پشت آن را.

ممکن است شما مشتری مستقیم نباشید. مشتری واقعی شاید تبلیغ‌دهنده، کاربر Premium، یک شرکت یا سازمان دیگری باشد.

در واقع:

رایگان بودن، قیمت محصول است؛ نه لزوماً مدل کسب‌وکار آن.

دفعه بعد که یک اپلیکیشن رایگان نصب کردید، فقط نپرسید: «چرا پول نمی‌گیرد؟» از خودتان بپرسید:

«چه کسی هزینه این سرویس را پرداخت می‌کند و چرا؟»

گاهی جواب همین سؤال ساده، داستان واقعی پشت یک محصول دیجیتال را آشکار می‌کند.